Grochowalski Tadeusz

Żył w latach 1887 - 1919.

Urodził się na Kijowszczyźnie. Swoją służbę wojskową rozpoczynał w jednostce kawalerii (pułk huzarów).

Służbę w lotnictwie rozpoczął na własną prośbę w 1915 r. Ukończył Szkołę Pilotów w Moskwie. Przydzielono go do 7.Korpuśnego Oddziału Lotniczego jako pilota myśliwskiego.

Na początku 1918 r. był iniciatorem polonizacji 19. Myśliwskiego Oddziału Lotniczego. W rezultacie powstał nowy oddział znany w historii polskiego lotnictwa jako 1.Polski Oddział Awiacyjno Bojowy.

Po rozbrojeniu oddziału przez wojska niemieckie w nocy 10/11 maja 1919 r., dostał się do niewoli. Do końca wojny był internowany w obozie w Białej Podlaskiej. W listopadzie 1918 r. przedostał się do Warszawy. Na podstawie rozkazu z 21. grudnia 1918 r. organizował 1.Eskadrę Lotniczą (Wywiadowczą). Był wówczas w stopniu rotmistrza pilota. W styczniu 1919 r. przekazał jej dowódzwtwo, z racji przeniesienia do Wielkopolski.

Dostał także awans na majora pilota.

Po przyjeździe do Poznania przydzielono go na stanowisko zastępcy Dowódcy Lotnictwa w byłym zaborze pruskim. W 14. lutego 1919 r. rozpoczął organizowanie 2. Wielkopolskiej Eskadry Lotniczej (na podstawie rozkazu z tego samego dnia). Od 6. marca 1919 r. rozpoczął organizowanie 3. Wielkopolskiej Eskadry Lotniczej (także na podstawie rozkazu z tego samego dnia).

W maju 1919 r. dowodził już I-szą Wielkopolską Grupą Lotniczą (przy D-cy Frontu Wielkopolskiego). Po podpisaniu Traktatu Wersalskiego, przekazał dowództwo I-szej Wielkopolskiej Grupy Lotniczej ppłk.Krzyczkowskiemu. Została ona skierowana na Front Litewsko-Białoruski z lokalizacją w Mińsku Litewskim.

Na podstawie dekretu nr 177 Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu z dn.24.06.1919 zostaje awansowany na stopień podpułkownika. Pozostał w Poznaniu na stanowisku Komendanta Stacji Lotniczej na lotnisku w Ławicy.

28. września 1919 r. brał udział w konkursie lotniczym zorganizowanym z okazji Święta Lotnictwa. Jesienią tego samego roku brał udział w spotkaniu założycielskim "Aeroklubu Polskiego". Był także członkiem Komisji Redakcyjnej periodyku "Polska Flota Napowietrzna"

Od połowy listopada 1919 r. zostaje Szefem Lotnictwa Frontu Litewsko-Białoruskiego.

Podczas krótkiego pobytu na urlopie w Łucku zachorował na zapalenie płuc.

Zmarł z powodu choroby 31. grudnia 1919 r.

Źródła:

• Jerzy BUTKIEWICZ, "Grochowalski", Lotnictwo z Szachownicą 21/2007
• Mariusz NIESTRAWSKI, "Lotnictwo Wojska Polskiego w pierwszym roku wojny polsko-bolszewickiej", Lotnictwo AI nr 11/2017
• Jerzy PAWLAK, "Polskie eskadry w latach 1918-1939", WKiŁ , Warszawa 1989
• Praca zbiorowa, "Ku Czci Poległych Lotników", Warszawa 1933